Zakończyły się działania szkolnych zespołów, które uczestniczyły w Wojewódzkim Konkursie Dendrologicznym 2025 zorganizowanym przez Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Elblągu we współpracy z Nadleśnictwami: Elbląg, Młynary, Zaporowo i Parkiem Krajobrazowym Wysoczyzny Elbląskiej. Konkurs o tytuł Mistrza Dendrologii był kluczowym zadaniem kilkumiesięcznego „Projektu LAS”. Do finałowego turnieju, który odbył się 6 czerwca 2025 r. w Elblągu, zakwalifikowało się 10 reprezentacji szkół podstawowych z województwa warmińsko-mazurskiego.
Z satysfakcją informuję, że było to wydarzenie niezwykłe – efekt wielkiej mobilizacji, wysiłku i zaangażowania wszystkich uczestniczących podmiotów. Zarówno uczestniczący w projekcie uczniowie, towarzyszący im na każdym etapie opiekunowie (nauczyciele) jak i współorganizatorzy, zgodnie podkreślali, że uczestniczyli w wyjątkowym projekcie. Wywalczone punkty, przyznane miejsca i tytuły, wręczone nagrody - to oczywiście obliczalny efekt wspólnej pracy i miara sukcesu, ale ważniejszy wymiar ma osiągnięcie zamierzonego celu i droga, która do niego prowadziła. Cele i droga do sukcesu zostały precyzyjnie określone w regulaminie „Projektu LAS”.
Cele projektu, czyli co zamierzaliśmy osiągnąć
Cytuję tu wszystkie cele, bo każdy z nich ma przełożenie na zadania projektowe.
- Popularyzacja i poszerzenie wiedzy na temat polskiej dendroflory.
- Zdobycie wiedzy o funkcjonowaniu lasu i gospodarki leśnej.
- Pogłębienie wiedzy o różnorodności biologicznej i jej znaczeniu dla zachowania życia na Ziemi.
- Umiejętność rozpoznawania i opisywania organizmów leśnych oraz ich roli w ekosystemie.
- Określenie roli lasu w zakresie hamowania skutków kryzysu klimatycznego.
- Kształtowanie postawy szacunku wobec otaczającej przyrody.
- Uatrakcyjnienie formalnej edukacji biologiczno-ekologicznej.
- Korelacja edukacji biologicznej z edukacją artystyczną.
Zaangażowanie, kreatywność i praca w zespole, czyli droga do celu
Podczas pierwszego webinaru 13 marca 2025 zawiązała się sieć współpracy pod nazwą „Leśni Edukatorzy”. Obecni nauczyciele biologii oraz przedstawiciele Nadleśnicta Elbląg, Młynary i Zaporowo podjęli decyzję o przystąpieniu do konkursu. W okresie od marca do maja we współpracy z Lasami Państwowymi i parkami krajobrazowymi w szkołach zorganizowano i przeprowadzono wiosenne warsztaty terenowe o tematyce dendrologicznej.
23 marca 2025 r. odbył się drugi webinar sieci Leśnych Edukatorów pt. „Artystyczna refleksja nad drzewem – projekt szkolny”, podczas którego doprecyzowano regulamin i sposób realizacji szkolnego projektu pt. "Od drzewa do drzewa– sztuka z Natury". Projekt łączący sztukę z naturą bazował na kreatywności uczestników, dając im swobodę w wyrażeniu swoich osobistych relacji z drzewem. Zespół tworzył obraz inspirowany wylosowanym rodzajem drzewa. W ten sposób powstała wystawa różnorodnych prac malarskich, które oddają charakter i wyjątkowość wybranego drzewa. Ekspozycję obrazów można oglądać w siedzibie WMODN w Elblągu do grudnia 2025 r.
Prace zostały zaprezentowane podczas finału konkursu dendrologicznego. Jury powołane przez organizatorów dokonało oceny przedstawionych prac pod względem merytorycznym i zgodności z Regulaminem.
Podczas finału konkursu dendrologicznego przedstawiciel szkolnej drużyny odpowiadał na pytania dotyczące namalowanego rodzaju drzewa. Przyznane punkty zostały wliczone do punktacji indywidualnej i drużynowej.
Dzięki prezentacji obrazów i odpowiedzi na wnikliwe pytania na temat poszczególnych gatunków drzew, wszyscy uczestnicy konkursu poszerzyli wiedzę o różnorodności polskiej dendroflory. Warto przyznać, że uczniowie znali prawie wszystkie odpowiedzi na najbardziej szczegółowe pytania powiązane z „ich drzewem”, właściwie kojarzyli wiedzę z naturalnymi rekwizytami (np. kora drzewa, okazy z zielnika lub świeże liście, gałązki, kwiatostany, nasiona, szyszki itp.) i prawidłowo je identyfikowali.
Miłym akcentem było wręczenie nagrody za obraz przedstawiający wierzbę dla Anny Poniewozik, uczennicy kl. VI SP Nr 8 w Bartoszycach, którą odebrał opiekun drużyny pan Krzysztof Osowski.
28 maja 2025 r. podczas trzeciego webinaru p.t. „Las tętniący życiem” ostatecznie uzgodniono procedury udziału w Wojewódzkim Konkursie Dendrologicznym. Ponadto zostały przedstawione i przedyskutowane dotychczasowe działania w ramach etapu szkolnego konkursu oraz ustalone kolejne zadania wynikające z harmonogramu projektu, w tym obowiązek przesłania trzech zdjęć wiosennego lasu oraz jednego pytania dla drużyn z innych szkół, odnoszącego się do przedstawionych fotografii. Omówiono również wybrane zagadnienia z zakresu funkcjonowania ekosystemu lasu i gospodarki leśnej oraz polecane źródła informacji. Skompletowane zostały 3-osobowe reprezentacje szkół, wyłonione na podstawie testu i aktywności w dotychczasowych zadaniach.
Turniej w finale wojewódzkim, czyli aktywna lekcja dendrologii
06 czerwca 2025 r. w siedzibie Nadleśnictwa Elbląg przeprowadzono etap wojewódzki Projektu LAS, czyli finałowy turniej o tytuł Mistrza Dendrologii. W finale uczestniczyło 10 szkół podstawowych z województwa warmińsko-mazurskiego, 30 doskonale przygotowanych i zmotywowanych uczennic i uczniów wraz nauczycielami – opiekunami drużyn oraz reprezentatywne grono przedstawicieli Organizatorów. Nadleśniczy Nadleśnictwa Elbląg, gospodarz obiektu, pan Robert Wielgosz witając uczestników konkursu podkreślił wyjątkowość tego wydarzenia i wyraził podziw dla uczniów i nauczycieli. Życzył wszystkim sukcesu, gratulował odwagi i determinacji niezbędnej do udziału w tak trudnym, niszowym konkursie. W podobnym tonie przywitała wszystkich obecnych pani Magdalena Jankun, wicedyrektor Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doskonalenia w Elblągu, wyrażając dumę z przeprowadzonego na dużą skalę przedsięwzięcia edukacyjnego, jakim jest kolejna edycja Konkursu Dendrologicznego autorstwa Janiny Meller, konsultantki ds. biologii.
Rozpoczął się turniej, który miałam zaszczyt przygotować i przeprowadzić. Zaczęło się od turnieju indywidualnego, w którym na 5 serii pytań odpowiadali liderzy drużyn. Jako pierwsze padły pytania z rekwizytem pt. „Nasze drzewo”, następnie pytania wzajemne oparte na zdjęciach wiosennego lasu, w końcu seria pytań z cyklu las i jego ludzie: Trudne słowa, Ludzie lasu, Jakie to drzewo? Poziom odpowiedzi był tak wysoki i wyrównany, że trzeba było dogrywki, by wyłonić absolutnych Mistrzów Dendrologii. Komisja pod przewodnictwem Antoniego Czyża (Nadleśnictwo Zaporowo) dokonała następujących rozstrzygnięć:
- I miejsce i tytuł Mistrz Dendrologii 2025 – Oliwier Wieczorek, SP nr 4 w Ełku, opiekun pani Małgorzata Russek
- II miejsce – Nina Ewko, SP nr 5 w Ełku, opiekun pani Regina Merchelska
- III miejsce – Oliwier Bakalarz, SP nr 8 w Bartoszycach, opiekun pan Krzysztof Osowski
- IV miejsce – Krzysztof Zbierzchowski, SP nr 4 w Elblągu, opiekun pan Marek Pruszak
- IV miejsce – Jeremi Sałamacha, SP nr 6 w Elblągu, opiekun pani Ewa Maczuga i pani Marta Bielińska
- IV miejsce – Amelia Haraf, SP nr 3 w Bartoszycach, opiekun pani Joanna Garwolińska
- V miejsce – Nikola Malinowska, SP nr 25 w Elblągu, opiekun pani Beata Mikulska, Agnieszka Wolna-Żak
- V miejsce – Maria Bałuch, SP nr 4 w Lidzbarku Warmińskim, opiekun pani Grażyna Kowalska
- V miejsce – Natalia Ferenc, SP nr 3 w Pasłęku, opiekun pani Barbara Bieńkowska
- VI miejsce – Wiktoria Mazur, SP nr 12 w Elblągu, opiekun pani Małgorzata Czyszek
Druga część turnieju to zmagania zespołowe: Gdzie się schował las? (gra słowna), Identyfikacja gatunków drzew po szyszkach, Szacowanie wieku drzew po przekroju poprzecznym, Określanie składu gatunkowego i identyfikacja gatunków dendroflory danego typu lasu. Wszystkie zespoły były wyśmienicie przygotowane a wyłonienie jednej mistrzowskiej drużyny okazało się niemożliwe nawet po kilku dogrywkach, o czym poinformował sekretarz jury dr Krzysztof Błaszczak, kierownik Elbląskiego Centrum Edukacji Ekologicznej. W tej sytuacji decyzją jury przyznano następujące miejsca:
- I miejsce – SP nr 4 w Ełku, opiekun pani Małgorzata Russek
- I miejsce – SP nr 5 w Ełku, opiekun pani Regina Merchelska
- II miejsce – SP 4 w Elblągu, opiekun pan Marek Pruszak
- II miejsce – SP nr 6 w Elblągu, opiekun pani Ewa Maczuga, pani Marta Bielińska
- II miejsce – SP nr 3 w Bartoszycach, opiekun pani Joanna Garwolińska
- III miejsce – SP nr 25 w Elblągu, opiekun pani Beata Mikulska, pani Agnieszka Wolna-Żak
- III miejsce – SP nr 3 w Pasłęku, opiekun pani Barbara Bieńkowska
- IV miejsce – SP nr 4 w Lidzbarku Warmińskim, opiekun pani Grażyna Kowalska
- V miejsce – SP nr 8 w Bartoszycach, opiekun pan Krzysztof Osowski
- VI miejsce – SP nr 12 w Elblągu, opiekun pani Małgorzata Czyszek
Wszyscy uczestnicy finału wojewódzkiego zostali nagrodzeni dyplomami, otrzymali nagrody rzeczowe ufundowane przez Organizatorów i zostali zaopiekowani również pod względem gastronomicznym. Dziękuję Nadleśnictwu Zaporowo, Młynary, Elbląg oraz Parkowi Wysoczyzny Elbląskiej za niezawodną i efektywną współpracę, wsparcie merytoryczne, rzeczowe i finansowe przedsięwzięcia. Dziękuję współpracownikom z W-MODN w Elblągu za wsparcie organizacyjne i logistyczne. Szczególnie serdecznie dziękuję Nauczycielom za przeprowadzenie uczniów przez cały „Projekt LAS”, fantastyczne przygotowanie merytoryczne i praktyczne uczniów do konkursu oraz przyjazną atmosferę współpracy i zaufania.
„Projekt LAS” 2025 przechodzi do historii, a las… las będzie trwał, bo „ Las jest pulsującym życiem. To magiczne misterium odgrywane przez drzewa, ptaki, wiatr i światło. Przyroda niezmiennie realizuje swoją życiową rolę. Spektakl nigdy się nie nudzi” (Sławek Wilk). Tą piękną, poetycką definicją lasu, chcę Państwa zachęcić do odwiedzania lasu, poznawania jego tajemnic i inspirowania się jego mądrością i pięknem. To także zachęta do fotografowania i malowania. Konkursy, takie jak ten, to nie wkuwanie lecz poznawanie, doświadczanie, ubogacanie się i przyjazne mózgowi przetwarzanie. Trzydziestu śmiałków z województwa zainteresowało się pięknym ale trudnym tematem. Trzeba było ich widzieć buszujących w gałęziach drzew!
Janina Meller, konsultant d.s. biologii
Załączam galerię zdjęć z konkursu. Autor zdjęć: Anna Szeląg, zasoby WMODN w Elblągu
